Wat is een aperitief? Betekenis, voorbeelden en serveertips

Van het Latijnse aperire, "openen". Een aperitief is het drankje dat de avond opent: het wordt voor het diner geserveerd en zou volgens de traditie de eetlust opwekken. De gewoonte is het sterkst in Italië en Frankrijk, waar het uur voor het eten een eigen naam, eigen rituelen en eigen hapjes heeft.

A-pe-ri-TIEF, met de klemtoon op de laatste lettergreep. De Italiaanse vorm is aperitivo (a-pe-ri-TIE-vo), de Spaanse aperitivo en de Franse apéritif: allemaal uit dezelfde Latijnse wortel. In Italië is het woord zowel de naam van het drankje als van het samenzijn eromheen.

Vier families bestrijken het geheel. Bitterlikeuren: Campari, Aperol, Suze, Salers. Gearomatiseerde wijnen: droge vermout, Lillet Blanc, Cocchi Americano. Droge bubbels: brut prosecco, champagne of een spritz op basis van een van beide. Versterkte wijn: fino- of manzanillasherry. Wat ze verbindt is lichtheid, droogheid en meestal een bitter randje.

Timing en gewicht. Aperitieven komen voor de maaltijd: licht, droog, zacht bitter. Digestieven komen erna: donkerder, zoeter, sterker (amari, fernet, brandy). Veel Italiaanse flessen vermelden op het etiket tot welk kamp ze horen, en sommige, zoals zoete vermout, spelen met plezier beide rollen.

Het kan allebei: het woord benoemt de gelegenheid, niet een productcategorie. Aperitiefwijnen (vermout, quinquina's zoals Lillet) zijn op wijn gebaseerd en lager in alcohol; aperitieflikeuren (Campari, Aperol, gentiaanlikeuren) zijn op sterkedrank gebaseerd en intenser. Beide worden voor het diner geschonken, vaak op ijs met een citrusschil.

Puur of on the rocks: een klein glas op voet, of een rocksglas met één groot ijsblok. Spritzes en andere drankjes die in het glas worden opgebouwd: een groot wijnglas vol ijs. Welk glas het ook wordt, koud serveren is de regel: het glas koelen, de fles of allebei.

Eerst de spritz-familie: de Aperol Spritz, de bitterdere Campari Spritz en de Hugo (prosecco, vlierbloesem, munt en soda), de zachte, niet-bittere neef uit de Alpen. Daarbuiten: de Americano (Campari, zoete vermout, soda), bitters met soda, of simpelweg droge vermout op ijs met een olijf. Geen ervan kost meer dan twee minuten.

In Italië grofweg tussen zes en acht uur 's avonds: na het werk, voor het diner. Bars zetten hapjes klaar, de drankjes blijven licht en de pauze is net zo belangrijk als het glas. Het ritueel thuis overnemen vraagt niet meer dan een fles, ijs en de discipline om het bij een of twee te houden.

Voor de meeste tafels: Aperol als het gezelschap nog niet vertrouwd is met bittere drankjes, Campari voor wie dat wel is, droge vermout of Lillet Blanc recht uit de koelkast en fino-sherry voor de wijnliefhebbers. Een feest geven? Eén fles bitterlikeur plus prosecco en soda is genoeg voor iedereen: dat is de hele spritz-formule. Alles koud serveren, bescheiden ingeschonken, met iets zouts erbij.

Een spritz is het Italiaanse aperitief: bitterlikeur, prosecco en een scheut soda, met de Aperol Spritz als schoolvoorbeeld. Een spritzer is eenvoudiger en ouder dan zijn hippe neef: droge witte wijn aangelengd met bruiswater, zonder iets bitters. Voor een spritzer drie delen gekoelde witte wijn over ijs schenken en aanvullen met één deel soda. Wie voor het diner dat bittere randje wil, kiest de spritz.